Wina hiszpa┼äskie ÔÇô przewodnik

utworzone przez | 12/07/2020 | Gastronomia | 0 komentarzy

Czy zastanawiasz si─Ö, kt├│re z┬áwin jest najlepsze┬áw Hiszpanii? Czy nadal nie wiesz,┬ájak otworzy─ç, poda─ç, przechowa─ç wino? Jak cieszy─ç si─Ö dobrym kieliszkiem wina? Jeste┼Ť we w┼éa┼Ťciwym miejscu!

Zdecydowana wi─Ökszo┼Ť─ç Hiszpan├│w i du┼╝a cz─Ö┼Ť─ç ludzko┼Ťci lubi pi─ç wino, ze wzgl─Ödu na jego smak, konsystencj─Ö, jak r├│wnie┼╝ jego obecno┼Ť─ç podczas dobrych posi┼ék├│w, spotka┼ä z przyjaci├│┼émi czy romantycznych kolacji. Je┼╝eli nie opowiedziano Ci,┬ájak obchodzi─ç si─Ö z winem, ani nie wyja┼Ťniono szczeg├│┼é├│w i poj─Ö─ç, kt├│re trzeba zna─ç, aby m├│c w pe┼éni cieszy─ç si─Ö dobr─ů butelk─ů wina, przeczytaj nasz┬áprzewodnik. W tym przewodniku wyja┼Ťnimy Ci, jak spo┼╝ywa─ç ten nap├│j i udost─Öpnimy list─Ö najlepszych hiszpa┼äskich win uporz─ůdkowanych wed┼éug nazw pochodzenia.

┬áWino to kultura sama w sobie w niekt├│rych regionach Hiszpanii (to samo dotyczy wielu innych produkt├│w dla koneser├│w, takich jak oliwa z oliwek). Istniej─ů obszary, kt├│re ┼╝yj─ů tylko z sadzenia winoro┼Ťli, jej zbior├│w i p├│┼║niejszej transformacji w cenny eliksir. Sfermentowany sok winogronowy nie ma drugiej szansy, poniewa┼╝ pierwsze wra┼╝enie, jakie wywrze na Tobie wino, jest tym, kt├│re ju┼╝ pozostanie. Z┼ée do┼Ťwiadczenie mo┼╝e warunkowa─ç postrzeganie wina na zawsze i w wi─Ökszo┼Ťci przypadk├│w wynika z braku informacji na temat raczej podstawowych zagadnie┼ä. Aby tak si─Ö nie sta┼éo, przygotowali┼Ťmy pe┼én─ů┬álist─Ö najlepszych win na terytorium Hiszpanii.

Historia i pochodzenie hiszpańskiego rynku wina

Hiszpania jest┬ájednym z najwi─Ökszych producent├│w, konsument├│w i eksporter├│w wina. Ma to zwi─ůzek z┬áklimatem,┬á kt├│ry sprzyja uprawie winoro┼Ťli, jak r├│wnie┼╝ z wielowiekowym┬ádziedzictwem kulturowym, dzi─Öki kt├│remu Hiszpania sytuuje si─Ö w jednym z g┼é├│wnych punkt├│w w ┼Ťwiatowej panoramie tego napoju.

Fenicjanie, poprzez swoich kupc├│w, wprowadzili na P├│┼éwyspie Iberyjskim nie tylko najbardziej┬ázaawansowane techniki uprawy i produkcji, ale tek┼╝e najodpowiedniejsze do uprawy w tamtym rejonie┬áodmiany winoro┼Ťli┬áju┼╝ oko┼éo 1000 lat przed nasz─ů er─ů.

Kilka wiek├│w p├│┼║niej┬áRzymianie┬áodkryli jako┼Ť─ç win hiszpa┼äskich. Wina z ┼╝yznej r├│wniny rzeki Duero by┼éy wykorzystywane do zaopatrzenia armii i do dzi┼Ť na tych terenach mo┼╝na podziwia─ç rzymskie mozaiki z motywami ornamentalnymi zwi─ůzanymi z bogiem Bachusem.

Nie mo┼╝na nie wspomnie─ç o innych pot─Ö┼╝nych producentach wspania┼éych i cennych win, takich jak Francja, W┼éochy, Chorwacja, Stany Zjednoczone czy Ameryka Po┼éudniowa a tak┼╝e wielu innych. Obecnie niewiele jest kraj├│w, kt├│re nie maj─ů w┼éasnej, chronionej nazwy pochodzenia. Jednak┼╝e, poni┼╝szy┬áprzewodnik┬ákoncentruje si─Ö wok├│┼é┬áhiszpa┼äskiej kultury i tradycji┬ázwi─ůzanej z zar├│wno┬áprodukcj─ů, przechowywaniem, jak i┬ákonsumpcj─ů wina. Znajdziesz w nim┬árekomendacje, kt├│re nale┼╝y wzi─ů─ç pod uwag─Ö przy┬ázakupie, przechowywaniu i przede wszystkim piciu wina. Poznasz najwa┼╝niejsze,┬áchronione nazwy pochodzenia┬á(hiszp. denominaci├│n de origen ÔÇô D.O.) w Hiszpanii, jak r├│wnie┼╝┬áwyb├│r win, kt├│re ciesz─ů si─Ö najwi─Ökszym┬áuznaniem.

Jak delektowa─ç si─Ö dobrym winem?

Podobnie jak w przypadku innych napoj├│w z histori─ů, takich jak whisky czy kawa, aby m├│c si─Ö nimi delektowa─ç, wa┼╝na jest znajomo┼Ť─ç pewnych podstawowych informacji. Tak wi─Öc zacznijmy od kilku sugestii, kt├│re pozwol─ů nam cieszy─ç si─Ö dobrym kieliszkiem wina. Te kilka wskaz├│wek pomo┼╝e┬ádobrze dobra─ç wino, bez niepotrzebnych niespodzianek. Przede wszystkim pomog─ů te┼╝ w delektowaniu si─Ö nim, bo przecie┼╝ o to w tym wszystkim chodzi, a co wi─Öcej ÔÇô czemu nie? ÔÇô dzi─Öki nim zab┼éy┼Ťniesz wiedz─ů o winach podczas otwierania butelki ze znajomymi.

Nie ma znaczenia rocznik bia┼éego wina.┬áUpowszechni┼éo si─Ö przekonanie, ┼╝e dobre bia┼ée wina powinny pochodzi─ç z tego samego roku. To uog├│lnienie mia┼éo prawdopodobnie sw├│j pocz─ůtek w latach 80-tych, kiedy to bia┼ée wina by┼éy wypuszczane na rynek coraz wcze┼Ťniej i by┼éy spo┼╝ywane w ci─ůgu roku, staj─ůc si─Ö trendem, kt├│ry mia┼é silny wp┼éyw na konsumenta. ├ôw trend jest ju┼╝ nieaktualny ÔÇô┬ábia┼ée wina┬ámog─ů starze─ç si─Ö w drewnie tak samo jak czerwone, w rzeczywisto┼Ťci lepiej jest cieszy─ç si─Ö nimi┬áod drugiego roku ┼╝ycia lub starszymi.

Nie ma nic z┼éego w winie z osadem.┬áWina z osadem zazwyczaj s─ů produkowane z┬ániewielk─ů interwencj─ů, bez filtrowania, stabilizowania lub klarowania. Idealnym rozwi─ůzaniem jest zdekantowanie takiego wina lub uwa┼╝anie, aby pozosta┼éo┼Ťci osadu z butelki nie zosta┼éy wlane do ostatniego kieliszka.

Ka┼╝de wino ma swoj─ů w┼éasn─ů temperatur─Ö. Wina nie powinny by─ç podawane w temperaturze pokojowej. W zale┼╝no┼Ťci od rodzaju wina, podaje si─Ö je w odpowiednim przedziale temperatur.┬áPodanie wina zbyt zimnego powoduje, ┼╝e jego aromaty nie s─ů doceniane, jest niezauwa┼╝alne przez podniebienie, a jego niuanse nie zostan─ů zauwa┼╝one. Z drugiej strony, je┼Ťli wino zostanie podane zbyt ciep┼ée, zapachy alkoholu i owoc├│w b─Öd─ů zbyt odczuwalne, a jego wady ┼éatwiej wyjd─ů na jaw. Je┼Ťli wino musi zosta─ç sch┼éodzone, nie powinno by─ç to robione gwa┼étownie, a tym bardziej przez dodanie lodu lub umieszczenie go w lod├│wce. Mo┼╝na je w┼éo┼╝y─ç co najwy┼╝ej do wiadra z zimn─ů wod─ů. Po stopniowym sch┼éodzeniu w wiadrze, bia┼ée wino mo┼╝na przechowywa─ç w lod├│wce. Idealne temperatury to:┬áwina czerwone od 14┬║ do 20┬║C, bia┼ée od 7┬║ do 9┬║C i r├│┼╝owe od 9┬║C do 11┬║C.┬áPoni┼╝ej bardziej szczeg├│┼éowe informacje dotycz─ůce tego,┬áw jakiej temperaturze poda─ç wino:

ÔÇô wino musuj─ůce/ cava od 5┬║ do 7┬║ C,

ÔÇô wino s┼éodkie/ Moscatel/ s┼éodka sherry, np. Pedro Ximenez┬á od 7┬║ do 14┬║ C,

ÔÇô jasna wytrawna sherry/ wino bia┼ée/ r├│┼╝owe m┼éode (joven) od┬á7┬║ do 10┬║ C,

ÔÇô wino bia┼ée/ r├│┼╝owe crianza┬áod┬á10┬║ do 12┬║ C,

ÔÇô amontillado/ oloroso/ czerwone m┼éode (joven) od┬á12┬║ do 14┬║ C,

ÔÇô wino czerwone crianza/ reserva 14┬║ do 20┬║ C.┬á

Zakr─Ötka nie jest synonimem ÔÇ×tanio┼ŤciÔÇŁ.┬áW Hiszpanii zakr─Ötk─Ö niesprawiedliwie kojarzy si─Ö z winami niskiego poziomu. Nic bardziej mylnego ÔÇô zakr─Ötka to opcja dla wielu winiarzy i dzi┼Ť mo┼╝emy znale┼║─ç wspania┼ée wina z zakr─Ötkami, szczeg├│lnie je┼Ťli chodzi o niemieckie, australijskie czy nowozelandzkie wina bia┼ée.

Reserva nie oznacza lepszego wina.┬áWielu ludzi uwa┼╝a, ┼╝e dopisek reserva na butelce wina jest jednoznacznym synonimem dobrego wina. Crianza, Reserva lub Gran Reserva, odnosi si─Ö do czasu starzenia si─Ö w drewnie win, nigdy do ostatecznej ich jako┼Ťci. Crianzas na og├│┼é oferuj─ů wi─Öcej owocowych aromat├│w i wyra┼║ny smak. Reservas, z drugiej strony, maj─ů tendencj─Ö do trzeciorz─Ödowych aromat├│w (sk├│ra, tyto┼ä, w─Ödzone) i s─ů d┼éugo wyczuwalne w ustach.┬áTo kwestia gustu.

Nie pij ┼Ťwie┼╝o odkorkowanego wina. D┼éugo starzonych win, takich jak gran reservas, nie pija si─Ö ┼Ťwie┼╝o odkorkowanych. Nale┼╝y da─ç im pooddycha─ç przynajmniej kilka minut (a najlepiej co najmniej p├│┼é godziny). Mo┼╝na je r├│wnie┼╝ wla─ç do dekantera, aby sprawdzi─ç kolor i struktur─Ö oraz odfiltrowa─ç osad.

Niekt├│re wina stabilizuj─ů si─Ö wraz z wiekiem.┬áStwierdzenie, ┼╝e wino nabiera warto┼Ťci z biegiem lat, jest prawdziwe w w kontek┼Ťcie niekt├│rych trunk├│w. Je┼Ťli chodzi o wina starzej─ůce si─Ö, kt├│re by┼éy przechowywane w d─Öbowych beczkach, wentylacja tlenowa odbywa si─Ö bardzo powoli. W szczeg├│lnych przypadkach, up┼éyw czasu pozwola na wytworzenie w zawarto┼Ťci butelki nowych aromat├│w (tzw. trzeciorz─Ödowych) jak r├│wnie┼╝ stabilizacj─Ö wina.

Pozycja butelki musi by─ç pozioma.┬áZaleca si─Ö, aby butelki zawsze by┼éy utrzymywane w pozycji poziomej, poniewa┼╝ korek potrzebuje wilgoci, aby pozosta─ç rozszerzonym i w ten spos├│b zapobiec przedostawaniu si─Ö tlenu do butelki. Z jednym wyj─ůtkiem, je┼Ťli chodzi o┬áwina musuj─ůce, najlepiej jest przechowywa─ç je┬áw pozycji stoj─ůcej, tak aby ci┼Ťnienie i dwutlenek w─Ögla nie spowodowa┼éy rozpadu korka.

Wybierz odpowiedni kieliszek do picia wina.┬áKszta┼ét kieliszka ma du┼╝y wp┼éyw na degustacj─Ö wina. Zale┼╝nie od wyboru szk┼éa, w┼éa┼Ťciwy kieliszek mo┼╝e podkre┼Ťli─ç niekt├│re odmiany aromat├│w, gdy tymczasem nieodpowiedni mo┼╝e ukry─ç je koncentruj─ůc uwag─Ö na alkoholu. Pami─Ötaj, ┼╝e im bardziej nape┼éniony kieliszek, tym mocniejszy smak, wi─Öc zawsze lepiej podawa─ç wino w mniejszych ilo┼Ťciach, nie wype┼éniaj─ůc go po brzegi. Kieliszki musz─ů by─ç zawsze przezroczyste, aby m├│c doceni─ç wszystkie cechy charakterystyczne wina: konsystencj─Ö, kolor itp. Za ka┼╝dym razem, gdy zamierzasz spr├│bowa─ç innego wina, zmie┼ä kieliszek lub umyj ten, kt├│ry masz, aby nie miesza─ç aromat├│w.

Wybierz wino w zale┼╝no┼Ťci od menu (parowanie).┬áW zale┼╝no┼Ťci od potraw, jedno lub drugie wino b─Ödzie bardziej odpowiednie. Po ustaleniu menu i da┼ä do podania, nale┼╝y przyst─ůpi─ç do wyboru win i okre┼Ťli─ç, w jakiej kolejno┼Ťci b─Öd─ů one serwowane. Aktualnie najcz─Ö┼Ťciej podaje si─Ö jedno wino do ca┼éego posi┼éku (z regu┼éy trzeba b─Ödzie wybra─ç m┼éode wino). W zale┼╝no┼Ťci od dania, kt├│re ma by─ç zaserwowane, trzeba wiedzie─ç, kt├│re wino ma mu towarzyszy─ç.┬áLekkie bia┼ée wina┬ápodaje si─Ö do┬áryb bia┼éych,┬ábia┼ée ci─Ö┼╝sze wina┬ádo┬áryb t┼éustych,┬áowoc├│w morza i sos├│w,┬álekkie czerwone wina┬á┼Ťwietnie komponuj─ů si─Ö┬áz czerwonym mi─Ösem,┬ár├│┼╝owe wina┬ápodaje si─Ö do┬ámi─Ösa bia┼éego┬áa┬áczerwone ci─Ö┼╝kie wina do mi─Ösa czerwonego i dziczyzny.

Dekantacja zale┼╝y od typu wina.┬áDekantacja to przelanie wina do karafki lub dekantera. Karafka jest bardzo przydatna i nie chodzi tu tylko o to, aby ┼éadnie wygl─ůda┼éa na stole. To tutaj konsystencja i aromaty wina s─ů naprawd─Ö wydobywane, wino ÔÇťoddychaÔÇŁ i budzi w sobie aromaty, kt├│re w przeciwnym razie pojawi┼éyby si─Ö po kilku godzinach. Nale┼╝y pami─Öta─ç, ┼╝e nie jest konieczne, aby dekantowa─ç wszystkie wina, to zale┼╝y od rodzaju. Procedura ta jest wykorzystywana w przypadku win crianza, kt├│re sp─Ödzi┼éy lata w butelce oraz dla mocniejszych win, kt├│re musz─ů by─ç dekantowane w celu┬ánapowietrzenia ÔÇô w ten spos├│b odkrywaj─ů one szersze spektrum aromatyczne i staj─ů si─Ö ┼éagodniejsze w smaku.

Picie wina to sztuka.┬áJe┼Ťli zawsze pijesz wino, nie trac─ůc czasu na jego w┼éa┼Ťciwe spr├│bowanie, przegapisz wiele z tego wspania┼éego do┼Ťwiadczenia. Po podaniu┬áobserwuj kolor┬áwina ÔÇô ustaw kieliszek pod ┼Ťwiat┼éo lub ÔÇťzr├│b t┼éoÔÇŁ bia┼é─ů kartk─ů. Wino powinno by─ç l┼Ťni─ůce, nie mo┼╝e by─ç m─Ötne. Delikatnie potrz─ů┼Ťnij winem, obracaj─ůc kieliszek. Trzymaj kieliszek za n├│┼╝k─Ö, aby go nie ogrza─ç. Doceniaj aromat wina. Zapach wina, kt├│rego prawid┼éowa nazwa to bukiet, jest jedn─ů z jego najwa┼╝niejszych cech.┬áBukiet┬ájest tworzony podczas reakcji chemicznych, kt├│re s─ů generowane wraz z wiekiem wina. Wino nale┼╝y pi─ç ma┼éymi ┼éykami, upij odrobin─Ö koncentruj─ůc si─Ö na jego strukturze i konsystencji. W ko┼äcu, posmakuj wino ÔÇô poruszaj j─Özykiem, policzkami i g┼éow─ů, aby dotar┼éo do wszystkich kubk├│w smakowych.┬áSmak┬áwina pozostanie w ustach na d┼éu┼╝ej, zastan├│w si─Ö nad tym chwil─Ö, a b─Ödziesz gotowy/a do dalszej konsumpcji i cieszenia si─Ö tym do┼Ťwiadczeniem.

Klasyfikacja i najpopularniejsze rodzaje hiszpańskich win

Wina mog─ů by─ç klasyfikowane wed┼éug r├│┼╝nych cech, takich jak kolor, wiek, zawarto┼Ť─ç cukru lub karta degustacyjna. Znajomo┼Ť─ç niekt├│rych z g┼é├│wnych cech charakterystycznych wina jest wa┼╝na, aby m├│c wybra─ç najbardziej odpowiednie po┼é─ůczenie z ka┼╝dym daniem podczas posi┼éku.

Rodzaje win hiszpańskich według koloru

W zale┼╝no┼Ťci od koloru wina dzieli si─Ö zwykle na:
Wina czerwone:┬áo czerwonej barwie;┬á istniej─ů ciemniejsze lub ja┼Ťniejsze wina czerwone, w zale┼╝no┼Ťci od r├│┼╝nych czynnik├│w (sk┼éad, wiek, itp.).
Wina r├│┼╝owe:┬ájak sama nazwa wskazuje, bardziej r├│┼╝owe, zwykle s─ů musuj─ůce, chocia┼╝ istniej─ů te┼╝ wina r├│┼╝owe niemusuj─ůce.
Wina bia┼ée:┬áwykonane z innego rodzaju winogron, s─ů bia┼ée, niekt├│re bardziej ┼╝├│┼étawe, inne prawie przezroczyste. Istniej─ů tak┼╝e wina bia┼ée produkowane z czerwonych odmian winogron ÔÇô w├│wczas na etykiecie widnieje okre┼Ťlenie:┬áBlanc de Noirs. W przypadku jasnych gron -Blanc de Blancs.

Rodzaje hiszpańskich win według wieku

Nale┼╝y pami─Öta─ç, ┼╝e┬áwino kt├│re ma wi─Öcej lat wcale nie jest lepsze. Poniewa┼╝ jest to produkt ÔÇť┼╝ywyÔÇŁ, osi─ůga optymalny punkt, od kt├│rego mo┼╝e zacz─ů─ç si─Ö psu─ç. Nie b─ůd┼║ wi─Öc jednym z tych, kt├│rzy my┼Ťl─ů, ┼╝e im d┼éu┼╝ej b─Ödziesz trzyma┼é dobre wino, tym lepiej. Jest to du┼╝y b┼é─ůd, dobre wino jest gotowe do picia w chwili zakupu. Mo┼╝e si─Ö zdarzy─ç, ┼╝e je┼Ťli przechowasz je zbyt d┼éugo ÔÇô zepsuje si─Ö lub przynajmniej nie b─Ödzie tak dobre, jak by─ç powinno.

Wiek wina┬ámierzy si─Ö wed┼éug rocznika. Wszystkie roczniki r├│┼╝ni─ů si─Ö mi─Ödzy sob─ů w du┼╝ej mierze w zale┼╝no┼Ťci od wielu czynnik├│w, klimat w danym roku ma ogromne znaczenie.
Wina bia┼ée maj─ů zwykle kr├│tsz─ů ┼╝ywotno┼Ť─ç ni┼╝ wina czerwone. Niewiele win bia┼éych ma tendencj─Ö do utrzymywania si─Ö d┼éu┼╝ej ni┼╝ 2 lub 3 lata, podczas gdy dobre wino czerwone mo┼╝e przetrwa─ç kilkadziesi─ůt lat. Chocia┼╝ zawsze istniej─ů wyj─ůtki, kt├│re potwierdzaj─ů regu┼é─Ö.

Je┼Ťli chodzi o┬áprocent zawarto┼Ťci alkoholu, dobre czerwone wino nie powinno mie─ç wi─Öcej ni┼╝ 13 do 14 procent, podczas gdy dobre bia┼ée s─ů bardziej delikatne i maj─ů od 10 do 11 procent. Trzeba jednak pami─Öta─ç, ┼╝e procent zawarto┼Ťci alkoholu r├│┼╝ni si─Ö r├│wnie┼╝ w zale┼╝no┼Ťci od rodzaju i pochodzenia wina.

Poniżej klasyfikacja, która jest dokonywana według wieku wina:
ÔÇô sin crianza┬á(m┼éode lub d─Öbowe) ÔÇô s─ů to wina z tego samego roku, mog─ů to by─ç wina m┼éode lub d─Öbowe (sp─Ödzaj─ů 4ÔÇô5 miesi─Öcy w beczce);
ÔÇô┬ácrianza ÔÇô┬ámusz─ů sp─Ödzi─ç co najmniej 1 rok w d─Öbowych beczkach;
ÔÇô┬áreserva┬áÔÇô musz─ů sp─Ödzi─ç co najmniej rok w d─Öbowych beczkach i dwa lata w butelkach;
ÔÇô┬ágran reserva┬áÔÇô sp─Ödzaj─ů co najmniej dwa lata w d─Öbowych beczkach i oko┼éo trzech lat w butelce przed wyj┼Ťciem na rynek.

Rodzaje win hiszpa┼äskich ze wzgl─Ödu na zawarto┼Ť─ç cukru

Ze wzgl─Ödu na ilo┼Ť─ç cukru w litrze wina mo┼╝na wyr├│┼╝ni─ç ni┼╝ej wymienione rodzaje win:

ÔÇô┬áwytrawne┬áÔÇô wina zawieraj─ůce od 0 do 5 gram├│w cukru na litr;

ÔÇô┬áabocados┬áÔÇô wina zawieraj─ůce od 5 do 15 gram├│w cukru w litrze;

ÔÇô┬áp├│┼éwytrawne┬áÔÇô wina zawieraj─ůce od 15 do 30 gram├│w cukru w litrze;

ÔÇô┬áp├│┼és┼éodkie┬áÔÇô wina zawieraj─ůce od 30 do 50 gram├│w cukru w litrze;

ÔÇô┬ás┼éodkie┬áÔÇô wina, kt├│re zawieraj─ů od 50 gram├│w cukru w litrze.

Rodzaje hiszpańskich win według karty degustacyjnej

W degustacji, niekt├│re poj─Öcia s─ů u┼╝ywane do katalogowania wina w celu sklasyfikowania go w r├│┼╝nych podgrupach. Jest to tzw. karta degustacyjna, a g┼é├│wne punkty, kt├│re mo┼╝na znale┼║─ç to:

ÔÇô┬áowocowo┼Ť─ç┬áÔÇô okre┼Ťla to czy wino jest ma┼éo- lub bardzo owocowe;
ÔÇô┬ás┼éodycz┬áÔÇô stopie┼ä cukru w winie, od wytrawnego (o niskiej zawarto┼Ťci cukru) do s┼éodkiego (o wysokiej zawarto┼Ťci cukru);
ÔÇô┬ácia┼éo┬áÔÇô od lekkiego do pe┼énego;
ÔÇô┬átaniny┬áÔÇô odnosi si─Ö do zawarto┼Ťci tanin (garbnik├│w), od du┼╝ej do ma┼éej ilo┼Ťci;
ÔÇô┬ábeczkowanie┬áÔÇô mo┼╝e nie mie─ç lub mie─ç o r├│┼╝nej intensywno┼Ťci aromaty drewnopochodne;
ÔÇô┬áz┼éo┼╝ono┼Ť─ç:┬áw gr─Ö wchodzi ocena r├│┼╝nych element├│w wina;
ÔÇô┬ápotencja┼é starzenia:┬ámo┼╝e by─ç spo┼╝ywane od razu lub mo┼╝e by─ç przechowywane jaki┼Ť okres czasu (np. dekada).

Denominacja ÔÇô chroniona nazwa pochodzenia ÔÇô lista 9-ciu najwa┼╝niejszych w Hiszpanii

W Hiszpanii istnieje┬á69 r├│┼╝nych, chronionych nazw pochodzenia. Chcieliby┼Ťmy sporz─ůdzi─ç list─Ö wszystkich z nich, postaramy si─Ö jednak skomentowa─ç┬á9, kt├│re ze wzgl─Ödu na produkcj─Ö, warto┼Ť─ç rynkow─ů lub po prostu uznanie wydaj─ů si─Ö nam┬ánajbardziej warte podkre┼Ťlenia.

Najstarsze pochodz─ů z 1933 r. (Jerez, Manzanilla, Montilla-Moriles, Rioja itd.), chocia┼╝ zosta┼éy one prawnie uznane dopiero po latach. Opr├│cz ┼Ťcis┼éych przepis├│w dotycz─ůcych jako┼Ťci, je┼Ťli obszar produkcji chce uzyska─ç D.O. (denominaci├│n de origen), musi by─ç uznany co najmniej pi─Ö─ç lat wcze┼Ťniej jako region produkcji win gatunkowych.

D.O Ribera de Duero (Kastylia i Le├│n)

Ribera del Duero jest chronion─ů nazw─ů pochodzenia, kt├│ra jest domem dla winnic znajduj─ůcych si─Ö w┬áKastylii i Le├│n, w pasie dorzecza Duero, o d┼éugo┼Ťci oko┼éo 115 kilometr├│w i szeroko┼Ťci 35, po┼éo┼╝onych u zbiegu prowincji Soria (19 gmin), Burgos (60), Segovia (4) i Valladolid (19), zaczynaj─ůc w przybli┼╝eniu na wsch├│d w San Esteban de Gormaz i rozci─ůga si─Ö do Quintanilla de On├ęsimo na zachodzie.

Pod koniec┬á2005┬ár. uprawy w tym miejscu stanowi┼éy┬áoko┼éo 2 % ca┼éego obszaru przeznaczonego pod upraw─Ö winoro┼Ťli w Hiszpanii. Obecnie obejmuje on zarejestrowany obszar winnic o powierzchni 22 319 hektar├│w i sk┼éada si─Ö z 8 258 aktywnych plantator├│w winoro┼Ťli i 308 winnic.

W┬á2016 r.┬ázbiory zako┼äczy┼éy si─Ö zebraniem 133 milion├│w kilogram├│w winogron o optymalnej jako┼Ťci, z czego┬á96 procent nale┼╝y do kategorii winogron czerwonych. R├│wnie┼╝ w 2016 r. osi─ůgn─Ö┼éa┬árekordow─ů sprzeda┼╝ ÔÇô 91 964 786 etykiet┬ádostarczanych do winnic.

Denominaci├│n de origen, jak wiemy dzisiaj, pochodzi z inicjatywy grupy uprawiaj─ůcych winoro┼Ťla i winiarzy zajmuj─ůcych si─Ö promocj─ů winnic i jako┼Ťci─ů win w Ribera del Duero. Pierwsze protoko┼éy zebrane w ksi─Ögach Rady Regulacyjnej pochodz─ů z 23 lipca 1980 roku. Dwa lata p├│┼║niej, Ribera del Duero zosta┼éa uhonorowana chronion─ů nazw─ů pochodzenia. Jest to┬ánajstarsza i najwa┼╝niejsza nazwa pochodzenia Wsp├│lnoty Kastylii i Le├│n.┬áProdukuje pyszne i renomowane czerwone wina o du┼╝ej z┼éo┼╝ono┼Ťci, z odmiany winogron┬átempranillo (tinto fino).

D.O. Rioja

La Rioja┬ájest jednym z┬ánajwa┼╝niejszych obszar├│w produkcji wina na ┼Ťwiecie. Ma bogat─ů histori─Ö, wyj─ůtkow─ů gleb─Ö i klimat. Wspania┼ée czerwone wina produkowane s─ů z odmian┬átempranillo i garnacha, kt├│re dojrzewaj─ů z wielkim mistrzostwem, demonstruj─ůc do┼Ťwiadczenie zdobyte z up┼éywem czasu z pokolenia na pokolenie.

D.O. Ca. Rioja jest kwalifikowan─ů nazw─ů pochodzenia, kt├│ra rozci─ůga si─Ö┬áwzd┼éu┼╝ rzeki Ebro┬ápoprzez wsp├│lnoty autonomiczne┬áLa Rioja i Kraj Bask├│w, a w mniejszym stopniu┬áNavarr─Ö, Kastyli─Ö i Le├│n.┬áLa Rioja ma┬áponad 2000 lat historii┬ázwi─ůzanej ze ┼Ťwiatem wina. Uprawa winoro┼Ťli zosta┼éa wprowadzona przez┬áRzymian, o czym ┼Ťwiadcz─ů r├│┼╝ne pozosta┼éo┼Ťci archeologiczne znalezionych maszyn i piwnic winiarskich, a nast─Öpnie kontynuowana przez┬áFenicjan i Celtyber├│w.

La Rioja przechodzi ci─ůg┼éy proces odnowy i modernizacji, dostosowuj─ůc si─Ö do nowych wymaga┼ä konsument├│w, co sprawia, ┼╝e jest to jeden ze ┼Ťwiatowych punkt├│w odniesienia w zakresie obszar├│w produkcji wina. W dniu 6 czerwca┬á1925 r. La Rioja zosta┼éa uznana za pierwsz─ů nazw─Ö pochodzenia w Hiszpanii, staraj─ůc si─Ö w ten spos├│b chroni─ç ÔÇťmark─ÖÔÇŁ Rioja i jako┼Ťci jej win przed ewentualnym fa┼észerstwem.┬áW 1991 r.┬áLa Rioja sta┼éa si─Ö┬ápierwsz─ů w Hiszpanii zakwalifikowan─ů nazw─ů pochodzenia┬á(krok powy┼╝ej normalnego D.O.). Uznanie to zaowocowa┼éo zaufaniem konsument├│w, a dzi┼Ť La Rioja sta┼éa si─Ö jednym z najbardziej charakterystycznych i rozpoznawalnych obszar├│w produkcji wina na ┼Ťwiecie.

D.O. Jumilla (Region Murcji)

Nowe Jumillas, kt├│re nie zaprzeczaj─ů, ┼╝e ich wina by┼éy przez wieki zwi─ůzane ze ┼Ťredniowiecznymi sk├│rami, z awaryjnym wywozem do zainfekowanej filokser─ů Francji oraz z napraw─ů klasy, koloru i struktury g┼éoduj─ůcych win z innych obszar├│w, zdo┼éa┼éy zerwa─ç z t─ů tradycj─ů dzi─Öki wysi┼ékom modernizacyjnym niekt├│rych winiarzy i plantator├│w winoro┼Ťli, kt├│rzy zdecydowanie zaanga┼╝owali si─Ö w upraw─Ö winogron┬ámonastrell┬ázebranych w momencie ich dojrzewania, poszukuj─ůc mniejszego wolumenu i klasy, a wi─Öcej jako┼Ťci, tak wi─Öc w rekordowym czasie uda┼éo im si─Ö zdoby─ç┬ápresti┼╝ i uznanie tak krajowe jak i mi─Ödzynarodowe.

Odkrycie nasion winoro┼Ťli┬áVitis vinifera┬ána r├│┼╝nych obszarach gminy Jumilla, takich jak Chalcolithic Osada El Prado, Necropolis El Molar i Jaskinia Los Tiestos, kt├│re s─ů wystarczaj─ůco odleg┼ée od siebie i wystarczaj─ůco dok┼éadne pod wzgl─Ödem daty i wyj─ůtkowo┼Ťci, pozwalaj─ů nam zapewni─ç, ┼╝e winoro┼Ťl jest znana na tym obszarze┬áod ponad 5.000 lat.

W┬á1966 r. og┼éoszono Jumilla D. O., jedn─ů z najstarszych nazw pochodzenia w Hiszpanii.┬áD.O. Jumilla znajduje si─Ö w┬ápo┼éudniowo-wschodniej Hiszpanii, jest to obszar charakteryzuj─ůcy si─Ö szerokimi dolinami i r├│wninami, a tak┼╝e g├│rami,┬ástref─ů przej┼Ťciow─ů mi─Ödzy wybrze┼╝em Lewantu nad Morzem ┼Ür├│dziemnym a p┼éaskowy┼╝em Castilia-La Mancha, chroni─ůc─ů dwie szerokie strefy produkcji:┬ágmin─Ö Jumilla┬áw prowincji┬áMurcia┬áoraz┬ágminy Montealegre del Castillo, Fuente├ílamo, Ontur, Hell├şn, Albatana i Tobarra┬áw prowincji┬áAlbacete.

Obecnie istnieje oko┼éo┬á2 350 plantator├│w winoro┼Ťli, kt├│rzy uprawiaj─ů ponad┬á30 000 hektar├│w winnic, z czego ponad┬á40% znajduje si─Ö w gminie Jumilla. Jego ┼Ťrednia roczna produkcja wynosi oko┼éo 64 milion├│w kilogram├│w winogron, z kt├│rych kwalifikuje si─Ö tylko oko┼éo 22 milion├│w litr├│w wina, tak wiele wina jest nadal przewo┼╝one luzem lub butelkowane bez nazwy pochodzenia.

W ostatnich latach, wina z Jumilla D.O. prowadzi┼éy rewolucj─Ö odmiany monastrell jako rodzimej nazwy, kt├│ra je okre┼Ťla. Poziom jako┼Ťci osi─ůgni─Öty przez ten obszar w tym czasie oznacza, ┼╝e Jumilla jest uwa┼╝ana za jedn─ů z najbardziej┬áwschodz─ůcych nazw hiszpa┼äskiej sceny winiarskiej, z doskona┼éymi wynikami zar├│wno na rynku krajowym, jak i na rynku mi─Ödzynarodowym.

D.O. Rias Baixas (Galicja)

Z odmiany┬áalbari├▒o, jednego ze szczepu bia┼éych winogron o najwi─Ökszej wyrazisto┼Ťci i jako┼Ťci w┼Ťr├│d win hiszpa┼äskich, bardzo kwiatowych i terpenowych, nadaj─ůcego si─Ö zar├│wno do otrzymywania ┼Ťwie┼╝ych i aromatycznych m┼éodych win, jak i do fermentacji i dojrzewania w beczkach, powstaje┬áD.O. R├şas Baixas.┬áPocz─ůtkowo okre┼Ťlano j─ů jako ÔÇťwielk─ů bia┼é─ů nadziej─Ö win hiszpa┼äskichÔÇŁ, od lat faktycznie jest wspania┼é─ů i ugruntowan─ů ju┼╝ rzeczywisto┼Ťci─ů.

Historia winiarstwa regionu jest ┼Ťci┼Ťle zwi─ůzana z┬áCamino de Santiago┬ái┬áodmian─ů albari├▒o. Istniej─ů pewne┬ákontrowersje na temat pochodzenia szczepu albari├▒o. Niekt├│re teorie donosz─ů, ┼╝e pochodz─ů one z┬áGalicji,┬ápodczas gdy inne wersje wskazuj─ů, ┼╝e zosta┼éy wprowadzone w┬áXII wieku przez zakon cysters├│w (klasztor Armenteira) od Renu przez Camino de Santiago.┬áNie wyklucza si─Ö r├│wnie┼╝, ┼╝e ich historia mo┼╝e by─ç zwi─ůzana z┬ániemieck─ů odmian─ů riesling. Istniej─ů r├│wnie┼╝ inne teorie sugeruj─ůce, ┼╝e przyby┼éy one┬áz Portugalii, dok─ůd przyp┼éyn─Ö┼éy z Grecji na angielskich statkach. Prawda jest taka, ┼╝e w ten czy inny spos├│b┬áuprawa winoro┼Ťli w tym obszarze jest praktykowana od ponad 1000 lat.

R├şas Baixas D.O. znajduje si─Ö w skrajnie┬áp├│┼énocno-zachodniej Hiszpanii┬ái jest obecnie podzielona na pi─Ö─ç ┼Ťci┼Ťle okre┼Ťlonych podstref:┬áVal do Saln├ęs, kt├│ry jest du┼╝ym obszarem produkcji, z ponad 50% ca┼ékowitej powierzchni plantacji i 70% plantator├│w,┬áCondado do Tea, O Rosal, Soutomaior i Ribeira do Ulla.

Je┼Ťli chodzi o wina, oko┼éo┬á99% produkowanego wina jest bia┼ée.┬áR├│┼╝nice klimatyczne i geograficzne, a tak┼╝e rodzaj lokalnych winogron stosowanych w mieszankach w r├│┼╝nych podstrefach przyczyniaj─ů si─Ö do tego, i┼╝ wina r├│┼╝ni─ů si─Ö mi─Ödzy sob─ů okre┼Ťlonymi cechach, chocia┼╝ w ka┼╝dym przypadku wszystkie s─ů wykonane z┬áminimum 70% albari├▒o.

D.O. Wina z Madrytu

Chocia┼╝ wina madryckie s─ů nadal┬ánieznane┬áwielu wielbicielom win, ich┬ápresti┼╝ i historyczna przesz┼éo┼Ť─ç si─Öga XII wieku. Jednak┼╝e daleko im jeszcze do dojrza┼éego┬áwina San Martin de Valdeiglesias, kt├│re w swojej najwi─Ökszej epoce splendoru i chwa┼éy otar┼éo si─Ö o presti┼╝owe wina na szczeblu krajowym.

Wina madryckie s─ů dzi┼Ť bardzo konkurencyjne, a wysi┼éek wielu winiarzy, aby zdoby─ç nale┼╝ne im miejsce w historii, jest podyktowany┬ájako┼Ťci─ů, kt├│r─ů wiele z ich win dzi┼Ť oferuje.

Niepohamowany wzrost nieruchomo┼Ťci przemys┼éowych i przekszta┼écenie wsi w miasteczka dormitoryjne po┼éo┼╝y┼éo kres winom z┬áValdemoro, Pinto, Getafe, M├│stoles, Torrej├│n, Alcobendas i Alcal├í de Henares, a lotnisko i bazy lotnicze zrobi┼éy to samo dla winnic Barajas i Torrej├│n.

W latach┬áosiemdziesi─ůtych┬ánast─ůpi┼é punkt zwrotny w rozwoju win madryckich wraz z wprowadzeniem w 1984 r. nowej┬áspecyficznej nazwy pochodzenia win madryckich, a nast─Öpnie, w┬á1990 r., prawnie uznanej nazwy pochodzenia. Rok p├│┼║niej niekt├│re wina nosi┼éy ju┼╝ tyln─ů etykiet─Ö┬áVinos de Madrid,┬áa w styczniu 1992 roku wprowadzono na rynek pierwsze wina crianza. Tak wi─Öc, to d┼éugie historyczne uznanie odrodzi┼éo si─Ö na nowo, ale by┼éo te┼╝ wyzwaniem dla niekt├│rych nieznanych win, nawet dla du┼╝ej cz─Ö┼Ťci madryckiego rynku.

D.O. Vinos de Madrid znajduje si─Ö w geograficznym┬ácentrum Hiszpanii, na po┼éudnie od Wsp├│lnoty Madrytu, tworz─ůc p├│┼ékole na po┼éudnie od stolicy. Jego 8 300 hektar├│w zarejestrowanych winnic znajduje si─Ö w┬á54 gminach┬áoraz w posiad┼éo┼Ťci┬áEl Enc├şn w Alcal├í de Henares, w kt├│rej pracuje 2 891 winiarzy, produkuj─ůcych 44 winnice i rozmieszczonych w trzech podobszarach:┬áArganda, Navalcarnero i San Mart├şn de Valdeiglesias.

D.O. Pened├ęs (Katalonia)

Dzi┼Ť Pened├Ęs jest polem do┬áeksperymentowania┬áz winem, jak ┼╝aden inny obszar w Hiszpanii, a tak┼╝e┬ámiejscem uprawy najwi─Ökszej r├│┼╝norodno┼Ťci odmian winogron.┬áUprawiane s─ů tu zar├│wno tradycyjne odmiany bia┼ée i czerwone, jak i te obce, najszlachetniejsze, te dozwolone, eksperymentalne i te, kt├│re jeszcze nie wykaza┼éy si─Ö swoist─ů jako┼Ťci─ů.

Opr├│cz koloru win, trzeba te┼╝ doda─ç r├│┼╝ne techniki uprawy, po┼éo┼╝enie winnic, produkcj─Ö na hektar, wina z najbardziej tradycyjnymi domieszkami, najbardziej ekskluzywne lub najbardziej oryginalne, o r├│┼╝nym potencjale starzenia, z┼éo┼╝ono┼Ťci, pochodzeniu d─Öb├│w┬áÔÇô fascynuj─ůce! A z drugiej strony, w obliczu tak du┼╝ej┬ár├│┼╝norodno┼Ťci,┬átrudno jest rozpozna─ç┬áprawdziw─ů typologi─Ö win z Pened├Ęs. Dzisiaj istnieje tyle typologii, ile jest winnic, a mo┼╝e nawet tyle ile win. Jednak┼╝e, wsp├│lnym mianownikiem win Pened├Ęs nadal pozostaje┬ár├│wnowaga i ich jako┼Ť─ç┬áÔÇô we wszystkich wersjach.

D.O Pened├Ęs┬áwykazuje du┼╝y potencja┼é na przysz┼éo┼Ť─ç. Historycznie jest to wiod─ůcy region, kt├│ry┬áwyznacza trend,┬áwp┼éywaj─ůc na inne obszary, ze wzgl─Ödu na to, ┼╝e jest bardzo silny gospodarczo. W zwi─ůzku z tym zmiany, kt├│re mog─ů nast─ůpi─ç w Pened├Ęs (jak to mia┼éo miejsce w ci─ůgu ostatnich pi─Ö─çdziesi─Öciu lat), b─Öd─ů prawdopodobnie wzorem zachowania dla wielu hiszpa┼äskich winnic.

D.O. Pened├Ęs znajduje si─Ö w┬áp├│┼énocno-wschodnim kwadrancie Hiszpanii, w Katalonii, w prowincji Barcelona. Jest to szeroki i otwarty region, kt├│ry rozci─ůga si─Ö na du┼╝ym pasie l─ůdu mi─Ödzy morzem a g├│rami, w po┼éowie drogi mi─Ödzy Barcelon─ů a Tarragon─ů, w samym sercu katalo┼äskiej depresji przybrze┼╝nej (hiszp. depresi├│n prelitoral catalana), mi─Ödzy pasmem g├│r, a ma┼éymi r├│wninami wybrze┼╝a Morza ┼Ür├│dziemnego. D.O. Pened├Ęs szczyci si─Ö oko┼éo┬á24 300 hektarami┬áwinnic posadzonych przez 2900 viticulturyst├│w na┬ápo┼éudniu prowincji Barcelona, w┬á47 gminach oraz na obszarze (Bajo Pened├Ęs) po┼éo┼╝onym w Tarragonie, obejmuj─ůcym┬á16 gmin, w kt├│rych ┼é─ůcznie zarejestrowano 170 bodeg.

Gatunkowe wina musuj─ůce┬ánale┼╝─ů do kategorii D.O. Pened├Ęs od pocz─ůtku istnienia. Od 2014 r. nazywa si─Ö je┬áCl├ássic Pened├Ęs┬ái od tego momentu opracowano wytyczne, kt├│re definiuj─ů ten produkt.

D.O Rueda (Kastylia i Le├│n)

D.O. Rueda jest nazw─ů pochodzenia w┬áKastylii i Le├│n, nad rzek─ů Duero i jej dop┼éywami.┬áG┼é├│wnie produkowane s─ů tam bia┼ée wina, ze szczepu┬áverdejo┬ájako niekwestionowany lider, kt├│ry wnosi do win siln─ů osobowo┼Ť─ç, kwiaty, owoce, pewne akcenty zi├│┼é z niskich g├│r i bardzo delikatne aromaty.

Obszar ten obejmuje prawie 12.000 hektar├│w, kt├│re znajduj─ů si─Ö w r├│┼╝nych gminach,┬ág┼é├│wnie w prowincji Valladolid, ale tak┼╝e w Segowii i Avili.┬áG┼é├│wn─ů uprawian─ů odmian─ů jest wsponiane wy┼╝ej verdejo, szczep bia┼éych winogron, kt├│re nadaje winu odcienie g├│rskiej trawy i pewne owocowe akcenty. Istnieje wiele winnic, kt├│re produkuj─ů bia┼ée wino na bazie odmiany verdejo w D.O. Rueda.

D.O. de Málaga (Sierras de Málaga)

Był czas kiedy Malaga była prestiżowym miejscem, dzięki temu iż jej wino było konsumowane nie tylko na dworach europejskich, ale róniewnież cenione na rynkach całego kontynentu i Ameryki i była bardziej znana niż Jerez.

Wino Malagi, to autentyczne, to chwa┼éa┬áwin wzmocnionych, g┼é─Öbokich, s┼éodkich,┬átajemniczych w swojej p├│┼éprzezroczystej ciemno┼Ťci, kt├│re nadal jest jednym z g┼é├│wnych win na ┼Ťwiecie, od bia┼éego staraj─ůcego si─Ö by─ç wytrawnym po jej Pajarete, kt├│ry ze swoj─ů delikatno┼Ťci─ů osi─ůga jednocze┼Ťnie dwadzie┼Ťcia procent.

D.O. Valencia (Walencja)

Doskona┼ée po┼éo┼╝enie geograficzne i wspania┼éy klimat sprawiaj─ů, ┼╝e na tym obszarze produkuje si─Ö┬áczerwone wina o najg┼é─Öbszej barwie w ca┼éym Lewancie Hiszpa┼äskim. Klimat jest w pe┼éni ┼Ťr├│dziemnomorski, ze ┼Ťredni─ů roczn─ů temperatur─ů wahaj─ůc─ů si─Ö mi─Ödzy 12 a 16┬║C, z du┼╝─ů ilo┼Ťci─ů s┼éo┼äca. Region ten podzielony jest na cztery podstrefy: na p├│┼énocny zach├│d,┬áAlto Turia; na p├│┼énoc i centrum,┬áValentino┬ái na po┼éudnie, do granicy z Alicante,┬áClariano; podstrefa┬áMoscatel de Valencia┬ácz─Ö┼Ťciowo pokrywa si─Ö z Valentino.

0 komentarzy

Wy┼Ťlij komentarz

Tw├│j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt├│rych wype┼énienie jest wymagane, s─ů oznaczone symbolem *

O Sobie

Witam Was w moim najbardziej szalonym i osobistym projekcie, w kt├│ry w┼éo┼╝y┼éem du┼╝o mi┼éo┼Ťci, w projekcie zwyk┼éego Hiszpana.

Sprawdź mój kanał!

Mój hiszpański sklep

Hiszpa┼äskiej Loterii ┼Üwi─ůtecznej

Chcia┼ébym podarowa─ç Ci kupon na Hiszpa┼äsk─ů Loteri─Ö ┼Üwi─ůteczn─ů, z kt├│rym masz szanse wygra─ç nawet 20 000 z┼éotych i wyda─ç je na co przyjdzie Ci ochota. Odbierzesz go za darmo z pierwszym newsletterem. Powodzenia!

Warunki

Tw├│j kupon zosta┼é wys┼éany! Je┼Ťli go nie otrzymasz, sprawd┼║ folder SPAM!